Ik weet het heus wel

nouveau réalisme

Afb. 5: Packed Arm Chair, 1964-1965

De ontmythologisering van de werkelijkheid kan ook, vanaf 1958, worden aangetroffen in het oeuvre van Javacef Christo. Zijn benadering van de werkelijkheid voltrekt zich zelfs letterlijk via een omweg: een ingepakte kunstwerk van Christo, zoals zijn Shirt wrapped on tailor mannequin (zie afb. 1), Empaquettage (afb. 2), Package on luggage rack (afb. 3), Empaquetage sur table (afb. 4) en Packed arm chair (afb. 5) - waarbij moeilijk is vast te stellen om welk voorwerp het gaat - verliest als zodanig zijn identiteit. Door middel van methoden als stapelen, versperren en inpakken geeft hij gestalte aan zijn thema ‘begrenzen’. De beroemde foto uit 1920 van de dadaïst Man Ray ‘Het raadsel van Isidore Ducasse’ (afb. 6): een ingepakte naaimachine, moet Christo geïnspireerd hebben tot het omwikkelen en verhullen van allerlei alledaagse dingen/voorwerpen, die daardoor geheimzinnig werden. Zijn obsessie voor verpakking koppelt een fascinatie voor industriële technieken en voor warenfetisjisme van het consumptie kapitalisme aan oude theatrale rituelen die het mysterie ontsluieren. Christo wil minder een sfeer van geheimzinnigheid en taboe opwekken als wel wijzen op de betekenis en vorm van die delen van de realiteit die hij bedekt. Sinds 1968 verpakt hij overal ter wereld monumenten, gebouwen, bruggen, vloeren etc., met als doel een hernieuwde relatie tussen mens en omgeving tot stand te brengen. Ook brengt hij niet-reële, tijdelijke afscheidingen aan in het stedelijk en natuurlijk landschap. Hij wil hiermee een verandering teweegbrengen in het denken over grenzen. Voorbeelden van omvangrijke landschappelijke ingrepen zijn een met folie bedekt deel van een rotskust in Australië (Wrapped coast, 1969 (afb. 7)); een 380 meter lange ‘Valley-Curtain’ in Colorado in 1972 (dit project was overigens opgenomen als ‘werk in voorbereiding’ in de catalogus van Sonsbeek 71), een 39 kilometer lang, dwars door steden, over autowegen en heuvels wapperend nylon gordijn in Californië (Running fence, 1976); een roze weefsel dat rondom elf eilandjes voor de kust van Miami was gedrapeerd (Surrounded islands, 1983); en de ingepakte Pont Neuf te Parijs (1985). Tussen 1984 en 1991 realiseerde Christo een gelijktijdig parasolproject in Japan en Californië (The umbrella’s. Joint project for Japan and USA, 1984-1991). In 1995 pakte Christo de Rijksdag in Berlijn in. Mede om zijn plannen te financieren maakt hij fotomontages, maquettes, gouaches en tekeningen. De laatste twee werken waren naar aanleiding van plannen, of misschien moeten we zeggen: dromen, om op een open plek in het bos bij het Kröller-Müller museum een monument te maken van 238.000 olievaten met een hoogte van ruim 25 meter.

Bron